امروزه تهویه تونل های راه آهن در کشور ایران با توجه به قدمت آنها و نیز نیاز به افزایش ترافیک عبوری، بخصوص در نواحی غربی کشور از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مهم ترین عوامل موثر در طراحی تهویه این تونل ها، گرما و گازهای حاصل از سوخت در موتورهای دیزل است. گرمای حاصل از احتراق موتور، ممکن است دمای هوای تونل را تا آن حد افزایش دهد که موتور لوکوموتیو نتواند با راندمان قابل قبولی کار کند. محصولات ناشی از احتراق سوخت نیز موجب آسیب افرادی خواهد شد که از تونل می گذرند. به این ترتیب سیستم تهویه این تونل ها را باید با توجه به این دو جنبه طراحی کرد. روش ارایه شده در این مقاله که اولین گام علمی و عملی در زمینه تهویه تونل های راه آهن موجود کشور است، بر مبنای استفاده از امکانات حمل و نقل ریلی فعلی و دستیابی به استاندارد سازی هوای مورد نیاز داخل تونل در حد مطلوب استوار است. بررسی روش های مختلف تهویه در این مقاله نشان می دهد که حفر دستکها یا چاههای متصل به تونل و انتقال هوا از طریق آنها و نیز نصب تجهیزات در داخل تونل، به علت عدم انجام مطالعات ژئوتکنیکی و در نتیجه عدم شناخت صحیح مصالح اطراف تونل، طولانی بودن مسیر حفاری دستکها و عدم وجود فضای کافی در داخل تونل از نظر فنی و اقتصادی مطلوب نیست و در نهایت روش نصب بادزن قوی در خارج تونل اصلی و نصب دروازه هوابند در داخل آن انتخاب شد. از مزایای این روش می توان به عدم تداخل کار در تعمیر و نگهداری بادزن ها با حرکت قطارها اشاره کرد.

 ماهیت دین و آیین تولیدکنندگان مفرغ های عصر آهن لرستان همواره با نظرات متناقضی همراه بوده است. در میان اشیاء مذکور کاسه ای مفرغی وجود دارد که بر آن نقوش سماوی و هفت نوشته آرامی در مناسبتی معنادار کنار هم چیده شده اند. فرضیه پژوهش این است که تحلیل نقوش سماوی روی این شیء و دیگر مفرغ های لرستان می تواند بخشی از ابهامات موجود دربارهٔ دین این مردمان را روشن سازد. از این رو برای نخستین بار نقوش سماوی بخش های دوم و ششم این کاسه براساس مفاهیم روایی و اساطیری ادیان هندوآریایی و در ارتباط با نقوش دیگر مفرغ های لرستان تحلیل شدند. این پژوهش از حیث ماهیت کیفی و به روش، توصیفی- تحلیلی است و داده های تحقیق از منابع کتابخانه ای و موزه ها گردآوری شده اند. طبق یافته های پژوهش صورت فلکی دو پیکر در بخش دوم کاسه (= طرحواره میمون) رمزی از سَر مار گوزهر - عامل کسوف و خسوف - است. خوشهٔ پروین در بخش ششم کاسه رمزی از دیوان سبتو است، دیوانی که طبق متون بین النهرینی با عیلام، ایزدبانو ناروندی و خسوف پیوند داشتند. محور مفروض بین این دو بخش بازنمودی از مار-اژدهای راه شیری است؛ راهی که طبق بندهش نام دیگر آن «راه کاووسان» و راه شاهانی بود که نشان فرّه را در جهت نیّات پلید خود به کار بردند و باعث زوال سلطنت شدند. چنین می نماید که بازنمایی «راه کاووسان» بر مفرغ های لرستان مرد یا دیو-بزی است که با دستان خود دو مار ستاره نشان را در جهت اِعمال قدرت ارادهٔ خدایان در تغییر سرنوشت و مجازات شاهان خودکامه کنترل می کند.

یکی از مهم ترین پدیده هایی که ایمنی خطوط ریلی را کاهش می دهد، مخاطرات طبیعی ناشی از حرکات دامنه ای و زمین لغزش است که خسارات جانی و مالی بسیاری را در پی دارد. با شناسایی مناطق دارای پتانسیل خطر می توان از بروز چنین حادثه هایی جلوگیری کرد. هدف این تحقیق، ارزیابی محدوده ی خطوط ریلی ناحیه ی لرستان از لحاظ شدت فعالیت های تکتونیکی و تأثیر این فعالیت ها در ایجاد و تشدید مخاطرات زمین لغزش در این حوضه است. ارزیابی نسبی وضعیت تکتونیکی منطقه با استفاده از شاخص تکتونیکی lat، و محاسبه ی هفت شاخص ژئومورفولوژیکی و مورفوتکتونیکی نظیر منحنی های هیپسومتری(Hi)، انتگرال هیپسومتری، شاخص شیب طولی رودخانه (SL)، نسبت شکل حوضه (BS)، شاخص عدم تقارن حوضه ی زهکشی (AF)، شاخص نسبت پهنای کف دره به عمق دره (VF)، فاکتور تقارن توپوگرافی عرضی (T) و شاخص نسبت V انجام گرفت. زمین لغزش های منطقه نیز با استفاده از تصاویر ماهواره ای، نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی و همچنین تحقیقات میدانی مشخص شد. در مرحله ی بعد برای برقراری ارتباط کمّی بین لغزش های مشاهده شده و شاخص های تکتونیکی در زیر حوضه ها از روش تحلیل رگرسیون خطی استفاده و به دلیل ناهمگنی شاخص ها در دامنه ی اعداد، به روش نمره ی Z استاندارد شد و برای برقراری ارتباط بین شاخص ها و برداشت های میدانی مدل رگرسیون خطی آن محاسبه شد. نتیجه ی این تحقیق نشان داد که منطقه از لحاظ فعالیت های نئوتکتونیکی جوان است، اما شدت فعالیت در همه جای آن یکسان نیست، به نحوی که حوضه های 1، 3 و 12 بیشترین فعالیت تکتونیکی را داشته و حوضه های 9، 10، 11 و 13، فعالیت به نسبت کمتری دارند. حداکثر رخداد زمین لغزش در اطراف خطوط ریلی در حوضه های 5 و 12 مشاهده شد. براساس مشاهدات میدانی، بیش از 80 درصد کل زمین لغزش های منطقه ی بین ایستگاه درود تا تنگ هفت، در محدوده ی فعالیت تکتونیکی زیاد تا بسیار زیاد قرار دارد که این موضوع نشان دهنده ی تأثیر فعالیت زمین ساخت بر فراوانی زمین لغزش های منطقه است.

هدف از انجام پژوهش حاضر پیش بینی و بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی در اداره کل راه آهن لرستان بوده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل 60 نفر از کارکنان اداره کل راه آهن ناحیه لرستان بوده اند که با استفاده از فرمول کوکران 52 نفر به صورت نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه در نظر گرفته شدند. برای تحلیل داده ها از روش های داده کاوی، رگرسیون خطی برای پیش بینی عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی و برای کشف و تولید قوانین نهفته از روش درخت تصادفی استفاده شد. برای انجام عملیات پیش پردازش و تحلیل بر روی داده ها، نرم افزارهای اکسل و وکا مورداستفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد که خصوصیات میزان سهولت کار با سیستم رایانه ای، قابلیت پاسخگویی به نیازهای جدید، مطلوب بودن نحوه ارائه اطلاعات در سیستم رایانه ای، میزان دقیق بودن اطلاعات در سیستم رایانه ای، میزان سهولت در یافتن مشکلات سیستم رایانه ای، میزان سهولت در یافتن اطلاعات قدیمی، سن و مدرک تحصیلی بیشترین تأثیر ناشی از به کارگیری سیستم رایانه ای بر عملکرد سازمانی در اداره راه آهن لرستان را داشته اند.

سامانه های مدیریت نگهداری و تعمیر در چند دهه اخیر مورد توجه صاحبنظران قرار گرفته و در صنایع مختلف بکار گرفته شده است. در راه آهن نیز سامانه مدیریت نگهداری و تعمیر خط آهن جهت بهینه کردن فعالیت ها و هزینه های مرتبط با آنها مطالعه و پیاده سازی شده است. چنین سامانه هایی برای پیش بینی وضعیت آتی خرابی از تکنیک های مختلفی استفاده کرده اند. در این مقاله ابتدا شاخص خرابی ریل تعریف شده و سپس با بکارگیری توزیع ویبال، وضعیت آتی سایش ریل تخمین زده شده است. تابع زوال برای سایش به وسیله ماتریس احتمالات گذر (انتقال) گسسته مارکوف بیان شده است. عموما برای همه کاربردهای عملی در مدیریت روسازی راه و راه آهن، از مدل های ناهمگن استفاده می شود. در تمام کارهایی که تاکنون در سطح کشور انجام شده است، به پیش بینی وضعیت مسیر بر اساس مدل های همگن پرداخته شده است و عوامل سببی در مدل های زوال دخالت داده نشده اند. از طرفی مهم ترین متغیر سببی موثر بر سایش ریل، ترافیک عبوری است. در این تحقیق، به منظور ساده سازی، تنها این متغیر در حل مدل زوال دخالت داده شده است. در واقع می توان با داشتن دو متغیر زمان و ترافیک عبوری از خط، وضعیت آتی ریل را پیش بینی کرده و عمر ریل را از دیدگاه سایش برآورد نمود. در این تحقیق، سایش ریل در قوس های 250 متری و با برداشت های میدانی در فواصل 6 ماهه صورت گرفته و با کمک مدل احتمالاتی زوال عمر ریل پیش بینی شده است.

ناحیه راه آهن لرستان به دلیل خصوصیات متنوع زمین شناسی نظیر لیتولوژی، تکتونیک، لرزه خیزی و شرایط خاص آب و هوایی، ازجمله مناطق دارای پتانسیل زمین لغزش است. بنابراین به منظور شناسایی و برآورد میزان سرعت حرکت مواد دامنه های ناپایدار مشرف به خطوط ریلی ناحیه لرستان در یک بازه زمانی سه ساله از سال 2015 تا 2018 از تصاویر راداری پایین گذر ماهواره Sentinel-1 سازمان فضایی اروپا استفاده شده است. در این پژوهش از نرم افزار SUBSOFT و روش پیشرفته تداخل سنجی تفاضلی ((DInSARمبتنی بر الگوریتم پیوستگی پیکسل ها (CPT) که توسط کارگروه سنجش از دور دانشگاه پلی تکنیک کاتالونیای اسپانیا (UPC) معرفی شده، برای شناسایی ناپایداری دامنه های مشرف به خطوط ریلی ناحیه لرستان استفاده شده است. تحلیل ها با استفاده از 50 تصویر راداری پایین گذر ماهواره اخیر انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که داده های راداری و روش پردازش تداخل سنجی تفاضلی به دلیل پوشش گسترده و فراوانی دیتا و دقت بالا، از پتانسیل خوبی برای آشکارسازی ناپایداری دامنه ها و محاسبه میزان جابه جایی آن ها برخوردار می باشد. تفسیر نمودارهای سری زمانی نشان داد که بیشترین میزان حرکات مواد دامنه ای در فصول پاییز و بهار اتفاق افتاده و بیشترین میزان حرکت مواد دامنه ای در بازه سالهای 2015 تا 2018 حدود 8/28 سانتیمتر در محدوده ایستگاه تنگ هفت تا تنگ پنج می باشد. که نشان دهنده فعال بودن منطقه از لحاظ حرکات دامنه ای است.

بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری های ملی و زیر بنایی مربوط به فعالیت های عمرانی در طبیعت می باشد. این سرمایه ها باید با اطمینان کافی و انتخاب شده به مصرف برسند تا متضمن بقا و دوام منافع حیاتی باشند. در این پژوهش پس از برداشت اطلاعات مختلف زاویه شیب، لیتولوژی، طول گسل، طول رودخانه و راه، بارندگی، زمینلرزه و پوشش گیاهی در نقشه سلول بندی شده در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی پردازش صورت گرفته و در نهایت نقشه پهنه بندی خطر رانش زمین در مسیر راه آهن دورود- اندیمشک ارائه گردیده است. برای تهیه نقشه پهنه بندی از روش مورا و وارسون و برای اعتبارسنجی این روش از AHP استفاده شده است. زاویه شیب از نقشه رقومی ارتفاعی منطقه بدست می آید، برای بدست آوردن نقشه رقومی ارتفاعی از نقشه توپوگرافی 1:25000 منطقه استفاده شده است. برای تهیه لیتولوژی منطقه از نقشه های زمین شناسی 1:100000 منطقه استفاده شده است. طول گسل، طول راه و رودخانه و پوشش گیاهی از تصاویر ماهواره ای لندست بدست آمده است. بارندگی و زمینلرزه نیز به ترتیب از داده های سازمان هواشناسی کشور و موسسه ژئوفیزیک تهران استفاده گردیده است. در پایان نقاط اصلی حادثه خیز معرفی شده اند.